ANESTEZİ

Sabahı bir tarif edelim; bakalım tanıyacak mısın. Alarm çalar. Gözün açılmadan elin telefona gider — el, gözden önce uyanmıştır. Yüz yıkanır ama su hissedilmez. Kahvaltı ya atlanır ya tadılmadan yenir. Kapıdan son dakikada çıkılır ve otobüse, servise, derse son saniyede yetişilir. Hep yetişilir. Hiç kaçırılmaz.

Öğrenciysen bu, amfinin üçüncü sırasıdır — hep oturduğun yer. Memursan damganın sesi, esnafsan kepengin sabah gıcırtısı, öğretmensen yoklamadaki beş "burada". Emekliysen çayın hep aynı saatte demlenişi. Yaş, meslek, şehir fark etmiyor: hepimizin bir Pazartesi'si var ve çoğu gün, öbür günler de ona benziyor.

Şimdi en önemli cümle: Bu senin kusurun değil.

Sıradanlık bir tembellik değil, bir eksiklik hiç değil — bir mekanizma. Beynin, enerjinin cimrisidir; her bilinçli karar yakıt yakar. Bu yüzden tekrar eden her şeyi otomatik pilota devreder. O 47 dakikalık sabah rutinini bir orkestra şefi kesinliğiyle yöneten vücudun, seni korumak için çalışıyor. Otobüsü hiç kaçırmaman tesadüf değil — sıradanlık, kusursuz işleyen bir koreografidir. Dışarıdan gevşek görünür; içeriden İsviçre saatidir.

Ama bu kusursuz makinenin sessiz bir bedeli var: yaşanan ama kaydedilmeyen günler. Beyin, birbirine benzeyen günleri arşivlemez; tek bir "örnek gün" saklar, gerisini siler. Yıllar bu yüzden hızlanır — yirmi beşin bir yılı uzun, kırk beşin bir yılı kısadır. Günler kötü geçmiyordur; günler kaydedilmiyordur. Ve tatil? Tatil çoğu zaman döngünün dışına çıkış değil, basınç tahliye valfidir. Eylül gelir; makine, yağlanmış olarak kaldığı yerden çalışır.

Buraya kadar okuyup içi sıkışan varsa dursun: bu bir hüküm değil, bir haritadır. Ve haritada çıkış kapısı, sanıldığından çok daha yakındır.

Çünkü sıradanlık kırılmaz; büyük jestlere, istifa mektuplarına, "yeni hayat" ilanlarına direnir. Sıradanlık fark edilir. Gazeteler olağanüstüyü yazar; asıl bakılması gereken, kimsenin bakmadığıdır. Otobüs camındaki damla. Her sabah aynı durakta bekleyen ve adını hiç öğrenmediğin insan. Ofisteki solmuş saksı, peronda kimsenin duymadığı müzisyen, pervazda kurulan kuş yuvası, yan şeritten el sallayan çocuk. Bunların hepsi hep oradaydı. Bakan yoktu.

Fark edilen şey değişir — daha doğrusu, fark eden değişir. Aynı gün, aynı otobüs, aynı masa renk değiştirir. Değişim dışarıda değildir. Değişim, dikkattedir.

Bu yazı da seni rahat bırakmak için yazılmadı — ve bu bir sevgi biçimidir. Kendini nazikçe dürtmek, öz-sevginin ta kendisidir; utanç değil, ilgi.

Son adım, failliktir: mesai günü kaydedilmez, çünkü kararları başkası vermiştir — beyin, seçmediğini arşivlemez. Kendi seçtiğin şey ise küçücük bile olsa kaydedilir. Bunun için hayatını yakıp yeniden kurman gerekmiyor. Bugün tek bir şey seç: hiç girmediğin sokağa gir, hep gördüğün ama hiç bakmadığın şeye üç saniye bak. Küçük olsun — ama senin olsun.

Yarın yine Pazartesi olabilir. Alarm yine çalabilir, otobüs yine gelebilir, gelen kutusu yine dolabilir. Hiçbir şey değişmeyebilir.

Sen değiş. Bugünden başlayarak, üç saniyelik bir bakışla. Çünkü gün, ona bakan biri olduğunda kaydedilir. Ve sen bugün, kayıttasın.